ІСТОРИЧНІ ПЕРЕДУМОВИ ТА СУЧАСНИЙ СТАН АВІАЦІЙНОГО ТРАНСПОРТУ ПРИ ОРГАНІЗАЦІЇ ТУРИСТИЧНИХ ПОДОРОЖЕЙ В ЄВРОПІ ТА СВІТУ
DOI:
https://doi.org/10.32589/2412-9321.32.2026.363217Ключові слова:
авіаційний транспорт, туристичні подорожі, міжнародний туризм, постковідне відновлення, Європа, сталий розвиток, туристична мобільністьАнотація
Метою статті є дослідження історичних передумов розвитку авіаційного транспорту у сфері туристичних подорожей та аналіз його сучасного стану в Європі та світі в умовах постковідного відновлення, а також визначення нових потреб ринку, які з’являються у пасажирів під час подорожі з використанням авіаційного транспорту. Методологія дослідження базується на поєднанні загальнонаукових і спеціальних методів пізнання. У процесі роботи застосовано історико-логічний метод, системний підхід, методи аналізу й узагальнення порівняльний аналіз, статистичні та
логічний методи. Наукова новизна дослідження полягає у комплексному дослідженні сучасного етапу розвитку авіаційного транспорту крізь призму постпандемічного відновлення туристичної галузі. Обґрунтовано, що пандемія стала не лише фактором спаду, а й точкою змін, які вплинули на процес обслуговування туристів на авіаційному транспорті, що стосується санітарно-безпекових вимог, цифровізації сервісного обслуговування, переорієнтацію туристичних потоків. Результати дослідження. В статті досліджено стан авіаційного транспорту у перші місяці пандемії та післяковідний період відновлення галузі; досліджено динаміку світових пасажирських перевезень з прогнозами до 2030 р.; розглянуто частку пасажирських авіаційних переміщень за регіонами світу (Азіатсько-Тихоокеанський регіон, Європа, Північні та Латинська Америка, Близький Схід, Африка); досліджено ринок кожного регіону з врахуванням доходів від авіаційних перевезень, авіакомпанії, які стали більш конкурентоспроможними в ньому та туристичні напрями, які стали популярними в післяковідний період; детально проаналізований авіаційний ринок Європи щодо пасажиропотоку та основних аеропортів таких країн як Велика Британія, Німеччина, Франція, Іспанія, Італія, Польща, Угорщина, Нідерланди, Ірландія. Встановлено, що авіаційний транспорт є невід’ємною складовою інфраструктури міжнародного туризму, оскільки забезпечує швидке, комфортне й ефективне переміщення пасажирів на великі відстані. Він сприяє розвитку віддалених туристичних напрямків, формує нові туристичні маршрути та стимулює економіку регіонів, які активно інтегруються в міжнародні туристичні потоки.
Посилання
Million Air Passengers, Industry Set for Record-Breaking Growth (2024, 1 October).
WeDubai [in English]
https://we-dubai.ae/449-million-air-passengers-industry-set-for-record-breaking-growth/
Aéroports de Paris SA. December 2024 and Full‑Year 2024 Traffic Figures (2025).
Finanzwire [in English]
https://www.finanzwire.com/press-release/groupe-adp-epa-adp-aeroports-de-paris-sadecember-
-and-full-year-traffic-figures-V22ssldlISV
Airports Council Releases 2020 Traffic Data (2021? 4 August). ACI‑NA. [in English]
https://airportscouncil.org/press_release/airports-council-releases-2020-traffic-data/
Asia‑Pacific & Middle East. View from the Top – Asia‑Pacific served an estimated
5 billion passengers in 2024 (2025, 4 April) ACI. [in English]
https://www.aci-asiapac.aero/media-centre/perspectives/view-from-the-top-q1
Assaeroporti. Italian airports set record in 2024: over 219 million passengers (2025,
february). [in English]
https://www.firstonline.info/en/aeroporti-italiani-da-record-nel-2024-superati-i-219-
milioni-di-passeggeri/
Dublin and Cork airports welcomed 37.7 million passengers in 2024 (2025). Daa. [in
English]
https://www.daa.ie/dublin-and-cork-airports-welcomed-37-7m-passengers-in-2024/
Global Air Passenger Demand Reaches Record High in 2024 (2025) International Air
Transport Association (IATA). [in English]
https://www.iata.org/en/pressroom/2025-releases/2025-01-30-01/
Global passenger traffic expected to recover by 2024 and reach 9.4 billion passengers
(2023) ACI World. [in English]
https://aci.aero/2023/09/27/global-passenger-traffic-expected-to-recover-by-2024-andreach-
-4-billion-passengers/
Higgins, G. (2025, 21 february). Polish aviation sees record growth in 2024 with dynamic
investments and future development plans. Britishaviationgroup. [in English]
https://www.britishaviationgroup.co.uk/knowledge/polish-aviation-sees-recordgrowth-
in-2024-with-dynamic-investments-and-future-development-plans/
Jackson, M. (2023, 27 february). African air traffic heads for recovery. Southern & East
African tourismupdate [in English]
https://www.tourismupdate.com/article/african-air-traffic-heads-for-recovery
Joint Passenger Traffic Report, Trends, and Outlook ( 2025) Airports Council International
(ACI World); International Civil Aviation Organization (ICAO). [in English]
https://aci.aero/2025/01/28/joint-aci-world-icao-passenger-traffic-report-trends-andoutlook/
Passenger Numbers Fly Over 17.5 Million at Budapest Airport in 2024 (2025). XpatLoop.
[in English]
https://xpatloop.com/channels/2025/01/passenger-numbers-fly-over-17-point-5-
million-at-budapest-airport-in-2024.html
Passenger traffic reaches nearly 95 % of pre‑pandemic levels in 2023 (2024). Airports
Council International Europe. ACI. [in English]
https://www.aci-europe.org/press-release/477-passenger-traffic-reaches-nearly-95-ofpre-
pandemic-levels-in-2023.html
Peters L. (2025) Heathrow Airport sees 2024 traffic grow by 6 % to a record 83.9M
passengers. [in English]
https://www.heathrow.com/content/dam/heathrow/web/common/documents/company/
heathrow-2-0-sustainability/futher-reading/STZ-2024-annual-report.pdf
Reuters. Aena’s Spanish airport passenger numbers hit record 309 million in 2024 (2025,
January). Reuters. [in English]
https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/aenas-spanish-airport-passengernumbers-
hit-record-309-million-2024-2025-01-13/
Schiphol records increase in passenger numbers in August 2024 (2024, 24 september).
AviationDirect [in English]
https://aviation.direct/en/schiphol-verzeichnet-anstieg-der-passagierzahlen-imaugust-
List of the busiest airports in Germany (2024). Wikipedia. [in English]
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_the_busiest_airports_in_Germany
